· Not an official government website

BatasKo

Ang Batas, Sa Simpleng Salita — your rights, finally explained.

Republic Act No. 867· Enacted 1953-06-16

Voter Registration Rules Philippines — BatasKo ELI5

Tanggal sa listahan ng botante? Alamin kung paano ka maaalis o maibalik sa voter registry under RA 867 at ang Revised Election Code.

ELI5ElectionsOFW Relevantelectionsvoter-rightsCOMELEC

Official text — Republic Act No. 867

Jump to section ↓7 sections

Preamble

[ REPUBLIC ACT NO. 867, June 16, 1953 ]

AN ACT TO AMEND SECTIONS SEVEN, FIFTY-NINE, ONE HUNDRED AND FOUR, ONE HUNDRED AND FIVE, ONE HUNDRED AND TWENTY-ONE, AND SUBSECTIONS (B), (C) AND (F) OF SECTION ONE HUNDRED AND TWENTY-THREE, ALL OF REPUBLIC ACT NUMBERED ONE HUNDRED AND EIGHTY, OTHERWISE KNOWN AS THE REVISED ELECTION CODE.

Be it enacted by the Senate and House of Representatives of the Philippines in Congress assembled:

Section 1

Section 1.

Section seven of Republic Act Numbered One hundred and eighty is hereby amended to read as follows:

"

Section 7

Section 7.

Regular elections for provincial, municipal and Municipal district offices.—On the second Tuesday of November, nineteen hundred and fifty-five and on the same day every four years thereafter, a regular election shall be held to elect the officials who will occupy all elective provincial, city, municipal and municipal district offices throughout the Philippines. The officials elected shall assume office on the first day of January next following and shall hold such office for four years and until their successors shall have been duly elected and qualified."

Section 2 — Section fifty-nine of the Republic Act Numbered One hundred and eighty, as ame→

Section 2.

Section fifty-nine of the Republic Act Numbered One hundred and eighty, as amended by Republic Act Numbered Five hundred and ninety-nine, is hereby amended to read as follows:

"Section 59. Publication of map of precincts.—The municipal secretary shall post, in the municipal building and in the polling places and in three other conspicuous public places in each precinct, maps plainly showing the boundaries of the precinct, at least ten days before the first day fixed for the registration of voters of each election, and keep them posted until after the election is held. No person shall be admitted for registration in a precinct where he is not a bona fide resident within the territorial limit of the precinct; and if so registered, his name may be striken out from the registry list in an exclusion proceeding as hereinafter provided".

Section 3 — Sections one hundred and four, one hundred and five, one hundred and twenty-on→

Section 3.

Sections one hundred and four, one hundred and five, one hundred and twenty-one and subsections (b), (c) and (f), of section one hundred and twenty-three, all of Republic Act Numbered One hundred and eighty, otherwise known as the Revised Election Code, are hereby amended to read as follows:

"Section 104. Cancellations and exclusions in the transfer of names.—In transferring the names of the voters of the precinct from the list used in the preceding election to the current list, the board shall exclude those who have applied for the cancellation of their registration, those who have died, those who did not vote in two successive regular elections, those who have been excluded by court orders issued in accordance with the provisions of this code, and those who have become disabled or disqualified, upon motion of any member of the board or of any elector or catcher, upon satisfactory proof to the board and upon summons to the voter in cases of disqualification or disability The motion shall be decided by the board without delay and in no case beyond three days from its filing. Should the board deny the motion, or fail to act thereon within the period herein fixed, the interested party may apply for such exclusion to the justice of the peace of the municipality or the justice of the peace of the capital, or the judge of the Court of First Instance of the province, or to the Commission on Elections in Manila, who shall decide the controversy without delay and in no case beyond one week from the date the petition is filed. The decision of the Court of First Instance or the Commission on Elections, as the case may be, shall be final. The poll clerk shall keep a record of these exclusions and shall furnish a copy thereof to the municipal treasurer, the register of deeds of the province, and the Commission on Elections, to be attached by them to the permanent list under their custody."

"Section 105. Meeting to close the list of the voters before each election.

1a⍵⍴h!1

—The board of inspectors shall also meet on the second Saturday immediately preceding the day of the regular election, or in the second day immediately preceding the day of the special election, whether it be Sunday or a legal holiday, for the purpose of making such inclusions, exclusions, and corrections as may be or have been ordered by the courts, stating opposite every name so corrected, added, or cancelled the date of the order and the court which issued the same; and for the consecutive numbering of the voters of the election precinct.

"Should the board fail to include in the list of voters any person ordered by the competent court to be so included, said person shall, upon presentation of a certified copy of the order of inclusion and upon proper identification, be allowed by the board to vote.

"Should the board fail to exclude from the list of voters any person ordered by the court to be so excluded, the board shall not permit said person to vote upon presentation to it by any interested party of a certified copy of the order of exclusion."

"Section 121. Application for exclusion of voters from the list.—Any registered voter in a municipality may apply at anytime except during the period beginning with the twenty-first day after the last registration day of any election up to and including the election day to the judge of the Court of First Instance, the justice of the peace of the capital, or the circuit justice of the peace, for the exclusion of a voter from the list, giving the name and residence of the later, the election precinct in which he is registered, and the grounds for the challenge. The application shall be sworn to and accompanied by proof of notice to a member of the Board of Inspectors, if the same is duly constituted, and to the challenged voter.

"Section 123. Common rules governing judicial proceedings in the matter of inclusion, exclusion, and correction of names of voter.—

* * * * * * *

"(b) Notices to the members of the Board of Inspectors and to the challenged voters shall state the place, day and hour in which such application or motion shall be heard, and such notice may be made by sending a copy thereof by registered mail or by personal delivery to them, or by leaving it in the possession of a person of sufficient discretion in the residence of the said persons, or, in the event that the foregoing procedure is not practicable, by posting a copy in a conspicuous place in the municipal building and in two other conspicuous places within the municipality, at least ten days prior to the day set for the hearing".

"In the interest of justice and to afford the challenged voter all the opportunities to contest the application for exclusion, the judge concerned may, when the challenged voter fails to appear on the first day set for the hearing, order that notice be effected in such manner and within such period of time as he may decide, which time shall in no case be more than ten days from the day the respondent is first found in default.

"(c) Each application shall refer to only one election precinct.

* * * * * * *

"(f) The decision shall be based on the evidence presented. If the question is whether or not the voter can read and write, such voter shall be personally examined before the court and if the question is whether or not the voter is real or fictitious his non-appearance on the day set for hearing shall be prima facie evidence that the registered voter is fictitious. In no case shall a decision be rendered upon a stipulation of facts."

Section 4 — All acts or parts of acts inconsistent with the provisions of this Act are her→

Section 4.

All acts or parts of acts inconsistent with the provisions of this Act are hereby repealed.

Section 5 — This Act shall take effect upon its approval.→

Section 5.

This Act shall take effect upon its approval.

Approved, June 16, 1953.

The Lawphil Project - Arellano Law Foundation

Full text on BatasKo. Original source: Official Gazette / Lawphil.

Naka-rehistro ka na noong nakaraang eleksyon — pero paano mo malalaman kung nandoon pa rin ang pangalan mo sa listahan? At paano ka maaalis kung hindi ka nag-boto nang dalawang beses? Ito ang sinasabi ng batas tungkol sa voter registry: sino ang matatanggal, paano ito nilalaban, at ano ang karapatan mo.

Real Filipino Scenario: Ernesto at ang Nawala Niyang Pangalan

Si Ernesto, 52, ay nagpapatakbo ng laundry shop sa Dumaguete. Matagal na siyang rehistradong botante — binoto niya ang bawat lokal na eleksyon sa loob ng sampung taon.

Pero noong pumunta siya sa polling precinct para bumoto sa susunod na eleksyon, sinabi ng Board of Inspectors: wala na ang pangalan niya sa listahan.

Bakit? Natuklasan niya na hindi siya nakapunta sa dalawang magkasunod na regular na eleksyon dahil naospital siya at nag-aalaga ng maysakit na asawa.

Under Section 104 ng Revised Election Code (as amended by RA 867), ang hindi pagboto sa dalawang magkasunod na regular na eleksyon ay isa sa mga legal na dahilan para matanggal sa voter registry. Hindi ito awtomatikong parusa — may proseso pa rin. Pero kung wala kang tutol na inihain bago o sa araw ng eleksyon, maaaring hindi ka makapagboto.

Ano ang gagawin ni Ernesto: Makipag-ugnayan kaagad sa COMELEC office sa Dumaguete at mag-apply para sa bagong voter registration o mag-file ng petition for inclusion sa Court of First Instance.

What the Law Actually Says

RA 867, na aprubado noong June 16, 1953, ay nag-amend ng ilang seksyon ng Republic Act No. 180, o ang Revised Election Code.

Ang pangunahing pagbabago ay nasa voter registry management — kung sino ang maaalis sa listahan, kung kailan, at paano iyon malalabanan.

Seksyon 104 — Mga Dahilan para Matanggal sa Listahan

Ang Board of Inspectors ay dapat alisin ang mga sumusunod sa voter registry:

  • Mga naghiling mismo na i-cancel ang kanilang registration
  • Mga namatay na
  • Mga hindi bumoto sa dalawang magkasunod na regular na eleksyon
  • Mga naatasan ng korte na alisin
  • Mga naging disabled o disqualified

Ang kahilingan para alisin ay kailangang desisyunan ng board nang hindi hihigit sa tatlong araw mula nang i-file. Kung hindi desisyunan ng board o tinanggihan nito ang kahilingan, ang apela ay puwedeng dalhin sa:

  • Justice of the peace ng munisipyo
  • Judge ng Court of First Instance ng probinsya
  • Commission on Elections sa Maynila

Ang desisyon ng Court of First Instance o COMELEC ay final.

Seksyon 105 — Huling Meeting Bago ang Eleksyon

Ang Board of Inspectors ay nagtitipon sa ikalawang Sabado bago ang regular na eleksyon para gawin ang mga huling pagbabago — pagdagdag, pagbura, at pagwawasto ng mga pangalan.

Mahalaga ito: kung may court order para isama ka pero nakalimutan ng board, puwede kang pumunta sa polling place na may certified copy ng order at pahintulutan ka nilang bumoto.

Katapat nito, kung may court order para alisin ka pero nandoon pa rin ang pangalan mo, ang sinumang interesadong partido ay puwedeng ipakita ang court order para harangan kang bumoto.

Seksyon 121 — Paano Humingi ng Exclusion

Ang sinumang rehistradong botante sa isang munisipyo ay puwedeng mag-apply para alisin ang isa pang botante sa listahan — kahit kailan, maliban sa panahon mula 21 araw pagkatapos ng huling registration day hanggang sa araw ng eleksyon.

Kailangan ng application:

  1. Pangalan at tirahan ng hinihingling alisin
  2. Precinct kung saan siya nakalagda
  3. Mga dahilan ng hamon
  4. Sworn na pahayag
  5. Patunay na naabisuhan ang Board of Inspectors at ang challenged voter

Seksyon 123 — Mga Panuntunan sa Korte

Ang mga hearing ay dapat personal na abiso — registered mail, personal delivery, o kung hindi practicable, posting sa municipal building at dalawang conspicuous na lugar, hindi bababa sa sampung araw bago ang hearing.

Kung ang tanong ay kung kaya ng botante na magbasa at sumulat, personal siyang susuriin ng korte. Hindi maaaring desisyunan ang kaso batay sa stipulation of facts lamang — kailangan ng aktwal na ebidensya.

What This Means for You

Sa madaling salita: ang voter list ay hindi permanente. Awtomatiko kang maaalis kung hindi ka bumoto sa dalawang magkasunod na regular na eleksyon.

Hindi ito parusa — ito ay "housekeeping" ng estado. Pero ang epekto ay totoo: pagdating ng susunod na halalan, maaaring hindi ka na makapagboto kung hindi mo na-renew ang iyong registration.

Ang magandang balita: may proseso ang batas para labanan ito. May karapatan kang marinig, may karapatan kang iharap ang ebidensya, at may karapatang lumapit sa korte kung hindi ka sang-ayon sa desisyon ng board.

Real Filipino Scenario: Joseph at ang Hamon sa Voter ng Kapitbahay

Si Joseph, 38, ay radio announcer sa Iligan. Aktibong miyembro siya ng kanilang homeowners association at may paniniwala siyang may mga fictitious voters sa kanilang precinct — mga pangalan ng mga taong wala na sa lugar o patay na.

Nais niyang i-challenge ang isa sa mga pangalang ito na kilala niya.

Dito nag-iiba ang batas. Under Section 121 ng RA 867, ang sinumang rehistradong botante sa parehong munisipyo ay puwedeng mag-file ng petition for exclusion — kahit hindi siya miyembro ng Board of Inspectors.

Kailangan ni Joseph na:

  1. Magsulat ng sworn application na nagpapaliwanag kung bakit dapat alisin ang pangalan
  2. Ibigay ang pangalan, tirahan, at precinct ng challenged voter
  3. Magpadala ng abiso sa Board of Inspectors at sa challenged voter mismo

Ang kritikal na detalye: kung ang challenged voter hindi lumitaw sa hearing, under Section 123(f), iyon ay prima facie evidence na fictitious siya. Hindi kailangan ni Joseph na patunayan nang higit pa.

Ano ang gagawin ni Joseph: Pumunta sa Regional Trial Court o COMELEC office sa Iligan, mag-file ng verified petition for exclusion, at tiyakin na nailabas ang proper na notice nang hindi bababa sa sampung araw bago ang scheduled hearing.

What Most Filipinos Get Wrong

Mali: "Kahit hindi ka bumoto sa isang eleksyon, okay lang."

Tama: Ang batas ay nagtatakda ng dalawang magkasunod na regular na eleksyon — hindi isa. Pero "regular" ang susi. Ang mga special elections ay hindi kasama. Kaya kung regular election ka nakaligtaan ng dalawang beses nang sunod-sunod, nasa panganib na ang iyong registration.

Mali: "Kapag nalis ka sa listahan, wala ka nang magagawa."

Tama: Puwede kang mag-file ng petition for inclusion sa korte. Under the current COMELEC process (na sumasalamin sa mga prinsipyo ng RA 867), may karapatan kang iharap ang iyong kaso bago ang eleksyon. Mahalaga ang timing — huwag hintayin ang araw ng eleksyon.

Mali: "Ang Board of Inspectors lang ang may kapangyarihang alisin ka."

Tama: Ang korte — at ang COMELEC — ay may sariling kapangyarihan na mag-utos ng exclusion o inclusion. Ang board ay nagpapatupad ng mga utos ng korte, hindi lamang ang kanilang sariling desisyon.

Mali: "Maaaring kausapin ang mga miyembro ng board para hindi ka alisin."

Tama: Ang proseso ay legal at pormal. Ang mga desisyon ay kailangang nakabatay sa ebidensya — hindi sa kasunduan o stipulation ng mga partido. Ito ay tahasang sinasabi ng Section 123(f).

For OFWs / Para sa OFWs

Ang RA 867 ay isang 1953 na batas — matagal bago pa naging posible ang overseas absentee voting. Pero ang mga prinsipyo nito ay nananatiling relevant sa OFWs ngayon, lalo na pagdating sa isang bagay: ang dalawang-eleksyon na patakaran sa hindi pagboto.

Ang Problema Para sa OFWs

Kung nakalista ka bilang regular voter sa iyong home precinct sa Pilipinas — hindi bilang overseas absentee voter — at hindi ka nakapag-boto sa dalawang magkasunod na regular na eleksyon habang nasa ibang bansa, nanganganib ang iyong registration under Section 104.

Ito ay malaking isyu para sa mga OFWs na hindi pa na-update ang kanilang voter record.

Ang Solusyon: Overseas Absentee Voting Registration

Ang Republic Act No. 9189 (Overseas Absentee Voting Act of 2003) at ang mga susunod na amendments nito ay nagbibigay ng espesyal na proteksyon sa OFWs — pag-rehistro ka bilang overseas absentee voter, hindi ka maaalis sa voter list dahil sa hindi pagboto habang nasa abroad ka.

Ang hakbang para sa OFWs:

  1. I-update ang iyong COMELEC registration bilang overseas absentee voter sa pamamagitan ng Philippine Overseas Labor Office (POLO/MWO) o Philippine Embassy/Consulate sa iyong lugar
  2. Makipag-ugnayan sa POLO/MWO sa iyong bansa — sila ang front-liners para sa COMELEC-related concerns ng OFWs
  3. Bisitahin ang CFO website o ang COMELEC website (comelec.gov.ph) para sa overseas voter registration schedules
  4. Kung may tanong tungkol sa iyong status sa Pilipinas, makipag-ugnayan sa COMELEC sa pamamagitan ng [email protected] o sa iyong lokal na COMELEC office sa iyong bayan sa Pilipinas

Real Filipino Scenario: Tess at ang Voter Registration Niya sa Pilipinas

Si Tess, 34, ay cruise ship crew member na nakabase ngayon sa Spain. Naalis siya sa Pilipinas simula 2018 at hindi pa siya nakapagboto sa kahit anong eleksyon dahil hindi siya nagrehistro bilang overseas absentee voter.

Sa susunod na taon ay balak na niyang bumalik sa Pilipinas. Nag-aalala siya: nandoon pa ba ang pangalan niya sa voter list sa Cebu, kung saan siya orihinal na nagrehistro?

Posible na nalis na siya under Section 104, dahil napalampas na niya ang dalawang regular na eleksyon.

Ano ang gagawin ni Tess:

  1. Habang nasa Spain pa: Pumunta sa Philippine Embassy o Consulate sa Madrid o Barcelona. Itanong kung puwede pa siyang mag-register bilang overseas absentee voter para sa susunod na eleksyon.

  2. Kapag bumalik sa Pilipinas: Pumunta kaagad sa COMELEC office sa Cebu. Kung nalis nga ang pangalan niya, mag-apply para sa bagong voter registration — hindi ito parusa, normal itong proseso.

  3. Huwag hintaying malapit na ang eleksyon. Ang COMELEC ay may registration deadlines na karaniwang ilang buwan bago ang election day.

Ang leksyon para kay Tess at sa lahat ng OFW: Mag-register bilang overseas absentee voter habang nasa ibang bansa. Protektado ka nito mula sa awtomatikong pagtatanggal sa voter list.

What to Do if Your Rights Are Violated

Kung natuklasan mong nalis ka sa voter list:

  1. Huwag mag-panic sa araw ng eleksyon. Kung may court order na nagpapanatili sa iyong registration, magdala ng certified copy at ipakita sa Board of Inspectors sa polling precinct.

  2. Pumunta sa COMELEC office sa iyong probinsya o lungsod para i-verify ang iyong status — mas maaga, mas mabuti. Huwag hintaying araw ng eleksyon.

  3. Mag-file ng petition for inclusion sa Regional Trial Court o sa COMELEC. Kailangan mong gawin ito bago ang 21-day period na nagpo-prohibit ng mga bagong petisyon bago ang eleksyon.

  4. Ihanda ang iyong ebidensya. Kung ang dahilan ng exclusion ay hindi pagboto, maaari mong ipaliwanag ang iyong sitwasyon — ngunit alalahanin na ang batas ay malinaw tungkol sa proseso. Ang korte ang magdesisyon.

  5. Para sa OFWs: Makipag-ugnayan sa POLO/MWO o Philippine Embassy/Consulate sa iyong bansa para sa tulong sa overseas absentee voter registration

RELATED RIGHTS

Elections

Election Precincts and Voter Registration Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Mandatory Biometrics Voter Registration Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Voter Registration Deadline 2022 Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Revised Election Code (RA 180) — BatasKo ELI5

Legal disclaimer: BatasKo provides general legal information, not legal advice. For your specific situation, consult a licensed Filipino lawyer or the Public Attorney's Office (PAO).

← Browse all Republic Acts