· Not an official government website

BatasKo

Ang Batas, Sa Simpleng Salita — your rights, finally explained.

Republic Act No. 7904· Enacted 1995-02-23

Official Sample Ballot Philippines — BatasKo ELI5

Hindi ka dapat mapunta sa botohan na walang alam. Under RA 7904, COMELEC must send you a sample ballot 30 days before election day. Here's what to expect.

ELI5ElectionsOFW RelevantelectionsCOMELECvoter rights

Official text — Republic Act No. 7904

Preamble

Nineth Congress

Third Regular Session

[ REPUBLIC ACT No. 7904, February 23, 1995 ]

AN ACT AMENDING SECTION 185 OF THE OMNIBUS ELECTION CODE, AS AMENDED, BY REQUIRING THE COMMISSION ON ELECTIONS TO FURNISH EVERY REGISTERED VOTER AT LEAST THIRTY (30) DAYS BEFORE AN ELECTION WITH AN OFFICIAL SAMPLE BALLOT, VOTERS INFORMATION SHEET AND LIST OF CANDIDATES

Be it enacted by the Senate and House of Representatives of the Philippines in Congress assembled:

Section 185 — of the Omnibus Election Code, as amended, is hereby amended to read as follows:

Section 185 of the Omnibus Election Code, as amended, is hereby amended to read as follows:

"Section 185. Official Sample Ballots. - The Commission shall provide the board of election inspectors with official sample ballots at the rate of thirty (30) ballots per polling place. The official sample ballots shall be printed on colored paper, in all respects like the official ballots but bearing instead the words 'Official Sample Ballot' to be shown to the public and used in demonstrating how to fill out and fold the official ballots properly. No name of any actual candidate shall be written on the spaces for voting on the official sample ballots provided by the Commission, nor shall they be used for voting.

1aшphi1

"At least thirty (30) days before an election, it shall be the duty of the Commission on Elections to furnish every registered voter through registered mail with return card, personal service with corresponding receipt to be signed by the voter or any person who knows the voter, or any other practicable means with an unfilled official sample ballot, voter information sheet, and a list of all registered national, provincial and city candidates to be voted in the said election. The information sheet shall include the voter's name, address, the precinct and the place where he is registered, and simplified instructions as to the casting of votes. The names of the candidates shall be listed in alphabetical order under their respective party affiliation and a one-line statement not to exceed three (3) words of their occupation or profession:

Provided, however,

That in the printing of the names of the candidates for national offices, the alphabetical order shall be democratized so that the listed names shall be made in three (3) columns: the first column shall commence with the letter A and end with the letter Z; the second column shall commence with the letters 'I - Z' and thereafter - 'A-H' and the third column shall commence with the letters 'Q - Z' and thereafter 'A -P'. These information may be contained in a single sheet or booklet form, and the number and location of the voters' polling place shall be prominently indicated therein. Persons nominated under the party-list system likewise be included in the abovementioned list."

Section 2

Section 2.

The material provided for in Section 1 herein shall be printed in the language or dialect understood by a majority of the voters in the region.

Section 3 — This Act shall take effect upon its approval.→

Section 3.

This Act shall take effect upon its approval.

Approved,

(Sgd.)

JOSE DE VENECIA, JR.

Speaker of the House of Representatives

(Sgd.)

EDGARDO J. ANGARA

President of the Senate

This Act which is a consolidation of Senate Bill No. 1946 and House Bill No. 14367 was finally passed by the Senate and the House of Representatives on February 20, 1995 and February 16, 1995, respectively.

(Sgd.)

CAMILO L. SABIO

Secretary General House of Representatives

(Sgd.)

EDGARDO E. TUMANGAN

Secretary of the Senate

Approved: February 23, 1995

(Sgd.)

FIDEL V. RAMOS

President of the Philippines

The Lawphil Project - Arellano Law Foundation

Full text on BatasKo. Original source: Official Gazette / Lawphil.

Bago Ka Pumasok sa Botohan, May Dapat Kang Matanggap

Naalala mo ba kung may natanggap kang papel mula sa COMELEC bago ang halalan? O baka naguluhan ka sa loob ng botohan dahil hindi mo pamilyar ang mga pangalan sa balota?

Hindi dapat ganoon. Sa ilalim ng Republic Act No. 7904, ang COMELEC ay obligadong magpadala sa bawat rehistradong botante ng tatlong bagay — bago pa man dumating ang election day. Hindi ito pribelehiyo. Ito ay karapatan mo.

ELI5 Summary: At least 30 days before any election, COMELEC is legally required to send you an official sample ballot, a voter information sheet (with your precinct and polling place), and a complete list of candidates — arranged alphabetically and printed in a language you actually understand. Kung hindi mo natanggap ito, may karapatang itanong at ireklamo. Ang layunin: walang botante na dapat mapahiya o malito sa loob ng botohan.

Real Filipino Scenario: Si Kathleen at ang Nalitong Boto

Kathleen, 38, construction foreman, Bacolod City.

Dalawang araw bago ang midterm elections, naalala ni Kathleen na hindi pa siya sigurado kung nasaan ang kanyang precinct — lumipat siya ng barangay noong nakaraang taon. Naghanap siya ng voter information online pero hindi siya komportable sa teknolohiya. Tsaka lang niya naaalala: may dumating na sobre sa kanila noong isang buwan. Inisip niyang advertising material lang iyon kaya hindi niya binuksan.

Sa loob ng sobre na iyon: ang kanyang voter information sheet na may nakalagay na precinct number, polling place, at simpleng instructions kung paano bumoto.

Ano ang dapat niyang gawin: Under Section 185 of the Omnibus Election Code as amended by RA 7904, § 1, ang information sheet ay dapat naglalaman ng voter's name, address, precinct, at polling place. Dapat buksan ang lahat ng mail mula sa COMELEC tatlumpung araw bago ang halalan. Kung wala kang natanggap, pumunta sa COMELEC office ng iyong lungsod o gamitin ang COMELEC's Precinct Finder online tool.

What the Law Actually Says / Ano Talaga ang Sinasabi ng Batas

Under Section 1 of Republic Act No. 7904 (amending Section 185 of the Omnibus Election Code), ang COMELEC ay may dalawang pangunahing obligasyon:

Una, magbigay sa bawat polling place ng 30 official sample ballots na nakalimbag sa colored paper — para ipakita sa publiko kung paano tamang pupunan at titipikin ang tunay na balota. Walang pangalan ng aktwal na kandidato ang maaaring isulat dito, at hindi ito pwedeng gamitin para bumoto.

Pangalawa, at ito ang mas mahalaga para sa indibidwal na botante: hindi bababa sa 30 araw bago ang halalan, ang COMELEC ay may tungkuling magpadala sa bawat rehistradong botante ng:

  1. Unfilled official sample ballot — para malaman mo ang format
  2. Voter information sheet — kasama ang iyong pangalan, address, precinct number, at polling place
  3. List of all registered national, provincial, and city candidates — nakaayos alphabetically, may party affiliation at hanggang tatlong salitang occupation

Ang pagpapadala ay maaaring gawin sa pamamagitan ng registered mail with return card, personal service na may resibo, o "any other practicable means."

Under Section 2 of RA 7904, ang lahat ng materyal na ito ay dapat nakalimbag sa wika o dayalektong naiintindihan ng karamihang botante sa rehiyon — hindi palaging Tagalog o English.

Dagdag pa: ang mga kandidato sa party-list system ay kasama rin sa listahan ng mga kandidato.

What This Means for You / Ano ang Ibig Sabihin Nito

Simple lang: ang COMELEC ay may legal na obligasyon na makarating sa iyo — hindi ikaw ang dapat maghanap sa kanila.

Ang 30-day window ay hindi aksidente. Binibigyan ka nito ng sapat na panahon para pag-aralan ang mga kandidato, alamin ang iyong polling place, at maghanda para sa election day. Hindi ka dapat mapahiya sa loob ng botohan dahil hindi mo alam kung saan ilalagay ang iyong boto.

Ang alphabetical rotation system para sa national candidates (ang tatlong-kolumna na format na nagsisimula sa iba't ibang titik) ay dinisenyo para hindi laging nasa itaas ang mga kandidatong may apelyido na nagsisimula sa "A." Demokratiko ang pagkakasunod.

Ang voter information sheet ay hindi lang papel. Ito ang iyong personal na gabay sa botohan — may precinct number, polling place, at step-by-step instructions na dapat mong basahin bago pa man sumakay ng jeep papunta sa botohan.

Real Filipino Scenario: Si Oscar at ang "Hindi Ko Karapatan Yan" na Misconception

Oscar, 27, junior associate lawyer, Caloocan City.

Bago ang elections, sinabi ng officemate ni Oscar na "libre lang ang sample ballot — hindi obligado ang COMELEC na magpadala." Si Oscar mismo ay medyo nagduda — alam niya ang konstitusyon at basic election law, pero hindi niya sigurado ang specific provision na ito.

Naghanap siya sa Lawphil. Nakita niya mismo ang teksto ng RA 7904: "it shall be the duty of the Commission on Elections to furnish every registered voter."

Ang salitang "duty" — hindi "discretion," hindi "option" — ay malinaw na legal na obligasyon.

Ang edge case dito: Maraming botante ang iniisip na ang hindi pagdating ng materials ay normal o acceptable. Hindi. Kung hindi ka nakatanggap ng voter information sheet at candidate list 30 days before the election, may batayan kang magreklamo sa COMELEC.

Ano ang dapat gawin ni Oscar (at ng sinumang nasa katulad na sitwasyon): I-file ang reklamo sa COMELEC Regional Office o sa Election Officer ng iyong lungsod. Maaari rin gumamit ng COMELEC's official hotline o i-email ang kanilang public assistance desk.

What Most Filipinos Get Wrong

"Ang sample ballot ay para lang ipakita sa loob ng botohan." Hindi. Dapat may hawak kang sariling unfilled sample ballot bago pa man pumasok sa botohan — para makapag-isip ka nang maayos sa bahay kung sino ang iboboto mo.

"Kung hindi ko natanggap, wala akong magagawa." May magagawa ka. Ang RA 7904 ay nagtatakda ng legal na obligasyon. Ang hindi pagtupad ng COMELEC ay maaaring i-reklamo.

"Tagalog lang ang dapat na wika ng materials." Hindi. Under Section 2 ng RA 7904, ang materials ay dapat nakalimbag sa wikang naiintindihan ng mayorya ng mga botante sa rehiyon. Sa Cebu, Cebuano. Sa Ilocos, Ilocano. Ito ay karapatan — lalo na para sa mga botante na hindi pangunahing gumagamit ng Filipino o English.

"Ang party-list ay hindi kasama sa candidate list." Kasama. Ang Section 185 bilang amended ay malinaw: "Persons nominated under the party-list system likewise be included in the abovementioned list."

"Hindi ko kailangang basahin ang voter information sheet — alam ko na ang aking precinct." Baka nagbago. Ang precinct assignments ay maaaring mag-iba. I-double-check palagi bago ang bawat halalan.

Para sa OFWs / For OFWs

Ang RA 7904 ay pangunahing nakadisenyo para sa mga botante sa loob ng Pilipinas — ang 30-day mailing requirement ay para sa domestic addresses. Pero bilang OFW, mayroon ka ring karapatan sa impormasyon bago ka bumoto sa ibang bansa.

Ang overseas absentee voting ay pinamamahalaan ng Republic Act No. 9189 (Overseas Absentee Voting Act) at pinangangasiwaan ng COMELEC kasama ang Department of Foreign Affairs (DFA) at ang Philippine Overseas Labor Office/Migrant Workers Office (POLO/MWO) sa bawat bansa.

Para sa iyo bilang OFW na rehistrado sa overseas absentee voting:

  1. Makipag-ugnayan sa pinakamalapit na Philippine Embassy, Consulate, o POLO/MWO para sa listahan ng mga kandidato at impormasyon tungkol sa overseas voting schedule. Ang mga ito ay karaniwang available mga ilang buwan bago ang halalan.

  2. I-check ang COMELEC Overseas Voting website (comelec.gov.ph) para sa updated na listahan ng mga kandidatong maaari mong iboto — dahil hindi lahat ng national candidates ay maaaring iboto overseas (senate at party-list ang karaniwang kasama; local officials ay hindi).

  3. Itanong sa iyong POLO/MWO kung may nakatakdang voter education session o materials na ipamamahagi. Maraming POLO/MWO offices ang nagsasagawa ng pre-election briefings.

  4. Camille, nurse sa Saudi Arabia — kung ikaw ay rehistrado sa overseas absentee voting, ang COMELEC ay nagpapadala ng voter materials sa Philippine Embassy o Consulate na pinakamalapit sa iyo. Hindi ito maipapadala direkta sa iyong Saudi address. Kaya importanteng magtanong sa Embassy ng Riyadh o ng Jeddah kung kailan ang voting schedule at kung paano makuha ang iyong ballot.

  5. Kung hindi ka pa rehistrado para sa overseas voting at gusto mong sumali, kontakin ang pinakamalapit na Philippine Embassy o Consulate — ang registration window ay karaniwang bukas sa mga nakatakdang panahon bago ang halalan.

Mahalagang tandaan: Ang overseas voters ay bumoboto lamang para sa mga senato, partido-listahan, at presidente/bise-presidente — hindi para sa lokal na opisyal ng iyong lugar ng pinagmulan sa Pilipinas.

Real Filipino Scenario: Si Camille at ang Listahan ng Kandidato

Camille, 31, nurse, Riyadh, Saudi Arabia. Rehistrado sa overseas absentee voting.

Dalawang buwan bago ang national elections, naghahanap si Camille online ng listahan ng mga senatorial candidates. Marami siyang nakitang hindi opisyal na listahan — mga campaign materials, social media posts, at site na maaaring outdated.

Hindi siya sigurado kung alin ang opisyal.

Paano nalalapat ang RA 7904: Ang batas ay nagtatakda na ang COMELEC ang siyang may obligasyong magbigay ng opisyal na listahan ng mga kandidato. Para sa overseas voters, ang listahan na ito ay naipamamahagi sa pamamagitan ng mga Philippine Embassy at Consulate.

Ano ang dapat gawin ni Camille:

  1. Pumunta o makipag-ugnayan sa Philippine Embassy sa Riyadh o ang Consulate General sa Jeddah para sa opisyal na listahan ng kandidato.
  2. I-check ang comelec.gov.ph — ang COMELEC ay nagpo-post ng opisyal na candidate list dito.
  3. Makiisa sa voter education activities na inihahanda ng POLO/MWO Riyadh — karaniwang may information sheet na ibinibigay dito.
  4. Huwag umasa sa social media para sa opisyal na impormasyon ng kandidato.

What to Do if Your Rights Are Violated / Ano ang Gagawin

Kung hindi ka nakatanggap ng voter information sheet, sample ballot, at candidate list 30 days or more before the election, narito ang mga hakbang:

  1. I-check muna ang iyong huling known address sa COMELEC. Ang materials ay pinapadala sa address na nakalagay sa iyong voter registration record. Kung lumipat ka, maaaring hindi nakarating.

  2. Pumunta sa Election Officer ng iyong lungsod o munisipyo. Humingi ng certified na kopya ng voter information sheet at candidate list. Ito ay libre.

  3. I-use ang COMELEC Precinct Finder sa comelec.gov.ph para i-verify ang iyong precinct at polling place nang hindi kailangang pumunta pa ng opisina.

  4. I-file ang reklamo sa COMELEC. Kung malinaw na may paglabag (hal., 30 days or less before the election at wala pa ring materials), maaari kang magsumite ng formal complaint sa COMELEC Regional Office o sa Election Officer sa iyong lugar. Gamitin ang kanilang official email o hotline.

  5. Para sa mas malalang paglabag, maaaring kumonsulta sa Commission on Human Rights (CHR) o sa isang abogado na espesyalista sa election law — lalo na kung ang hindi pagpapadala ay sistematiko at nakakaapekto sa malaking bilang ng mga botante.

  6. I-document ang lahat. Kung mayroon kang patunay na hindi ka nakatanggap (hal., pahayag ng mga kapitbahay na pareho silang hindi nakatanggap), mas malakas ang iyong reklamo.

  7. Ibahagi ang impormasyon. Marami sa ating mga kababayan ang hindi alam na may karapatan silang matanggap ang mga materyal na ito. Ang civic education ay nagsisimula sa inyo.

Related Laws

FAQs / Mga Madalas na Tanong

T: Ilang araw bago ang halalan dapat makatanggap ng voter information sheet?

A: Ayon sa Section 1 ng RA 7904, hindi bababa sa 30 araw bago ang halalan. Kung hindi ka nakatanggap sa loob ng timeframe na iyon, may karapatang magreklamo sa iyong Election Officer o sa COMELEC regional office.

T: Ano ang nilalaman ng voter information sheet?

A: Ang voter information sheet ay naglalaman ng iyong pangalan, address, precinct number, polling place, at step-by-step instructions kung paano bumoto. Ito ang iyong personal na gabay sa botohan.

T: Ano kung hindi ko naintindihan ang mga materyales dahil Tagalog o English lang ang ginamit?

A: Ang Section 2 ng RA 7904 ay nagtatakda na ang lahat ng materyal ay dapat nakalimbag sa wika o dayalektong naiintindihan ng karamihang botante sa rehiyon. Kung Cebuano ang mayorya sa inyong lugar, ang materyales ay dapat sa Cebuano. Ito ay karapatan — maaari mong ireklamo kung hindi sinunod.

T: Kasama ba ang party-list sa listahan ng mga kandidato?

A: Oo. Ang Section 185 ng Omnibus Election Code bilang amended ng RA 7904 ay malinaw: ang mga taong na-nominate sa ilalim ng party-list system ay kasama sa opisyal na listahan ng mga kandidato.

T: Paano kung lumipat ako ng barangay — tama pa ba ang aking voter information sheet?

A: Ang materials ay pinapadala sa address na nakalagay sa iyong voter registration record. Kung lumipat ka nang hindi nag-update ng address sa COMELEC, maaaring hindi nakarating ang materials. I-use ang COMELEC Precinct Finder sa comelec.gov.ph para i-verify ang iyong kasalukuyang precinct at polling place.

Sources / Mga Pinagkunan

  1. Republic Act No. 7904 — An Act Amending Section 185 of the Omnibus Election Code. Inaprubahan noong February 23, 1995.

  2. Commission on Elections (COMELEC) — Para sa voter information, precinct finder, at election materials: https://www.comelec.gov.ph

  3. Department of Foreign Affairs (DFA) — Para sa overseas voting information at consular services: https://www.dfa.gov.ph

  4. Department of Migrant Workers (DMW) / POLO-MWO — Para sa OFW absentee voting assistance: https://www.dmw.gov.ph

RELATED RIGHTS

Elections

ARMM Election Synchronization Law Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Accessible Polling Places for PWDs and Senior Citizens Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Mandatory Biometrics Voter Registration Philippines — BatasKo ELI5

Elections

Local Absentee Voting for Media (RA 10380) — BatasKo ELI5

Legal disclaimer: BatasKo provides general legal information, not legal advice. For your specific situation, consult a licensed Filipino lawyer or the Public Attorney's Office (PAO).

← Browse all Republic Acts