Nagtrabaho ka na ba nang buong linggo at nang makuha mo ang sweldo mo, hindi pa rin sya umabot sa dapat? O may narinig kang kasamahan sa trabaho na ang employer ay ayaw mag-adjust ng sahod kahit na may bagong batas? That's exactly what Republic Act No. 6640 was passed to fix.
ELI5 Summary: RA 6640, signed in December 1987, mandated a ₱10/day wage increase for private sector workers and government daily-wage employees across the Philippines. Non-agricultural workers outside Metro Manila got ₱11/day. The law also covers pakyaw and piecework workers, sets wage floors for apprentices and learners at 75% of minimum wage, and gives a resolution path when wage increases accidentally flatten salary differences within a company.
Real Filipino Scenario: Ang Virtual Assistant na Hindi Binibigyan ng Tamang Sahod
Corazon, 28, ay nagtatrabaho bilang virtual assistant sa isang maliit na BPO sa Cagayan de Oro noong 1987. Pinasok siya sa ₱80 bawat araw. Nang malaman niyang may bagong batas na nagbibigay ng ₱10 na dagdag na sahod, tinanong niya ang kanyang employer.
Sabi ng employer: "Wala tayong obligasyon. Higit ka na sa minimum wage."
Mali ang employer. Under Section 2 of RA 6640, kahit na ikaw ay nakatanggap na ng higit sa minimum wage — hangga't ang iyong daily rate ay hindi hihigit sa ₱100 — may karapatan ka pa rin sa ₱10/day na increase.
Corazon, na tumatanggap ng ₱80/day, ay malinaw na sakop. Ang kanyang bagong minimum rate ay magiging ₱90/day.
Ano ang dapat gawin ni Corazon:
- Itanong sa employer nang nakasulat ang bagong daily rate.
- Kung tatanggihan, mag-file ng reklamo sa pinakamalapit na DOLE Regional Office.
- I-document ang lahat — payslips, employment contract, at pasulat na tugon ng employer.
What the Law Actually Says
Republic Act No. 6640 ay isang batas na ipinasa ng Kongreso noong December 10, 1987. Eto ang mga pangunahing probisyon:
Section 1 — Government Daily-Wage Workers
Lahat ng government employees na binabayaran sa araw-araw ay nakatanggap ng ₱10/day na dagdag. Ang Department of Budget and Management ang nag-promulgate ng rules para sa implementation.
Section 2 — Private Sector Workers
Under Section 2 of RA 6640, ang statutory minimum wage increase ay:
- ₱10/day — para sa lahat ng agricultural at non-agricultural workers sa buong bansa, kasama na ang mga nasa Metro Manila
- ₱11/day — para sa non-agricultural workers sa labas ng Metro Manila
- Ang mga tumatanggap na ng higit sa minimum wage hanggang ₱100/day ay may karapatang makatanggap din ng ₱10/day increase
- Hindi sakop: domestic helpers at mga nagtatrabaho sa personal service ng isang tao
Section 3 — Wage Distortion
Ito ang isa sa pinaka-importanteng bahagi ng batas. Kung ang mandated increase ay nagdudulot ng wage distortion — ibig sabihin, nag-level out o nawala ang pagkakaiba ng sahod sa pagitan ng mga manggagawa na may iba't ibang kasanayan o tenure — dapat itong resolbahin.
Una, dapat subukang ayusin ng employer at empleyado nang boluntaryo. Kung walang kasunduan, ang NLRC (National Labor Relations Commission) ang mag-aayos ng dispute sa loob ng 30 araw mula nang formal na maisubmit ang kaso.
Section 4 — Pakyaw at Piecework Workers
Kung ikaw ay bayad per piece, per task, o per output — hindi ka exempted. Under Section 4 of RA 6640, dapat kang makatanggap ng hindi bababa sa applicable minimum wage para sa bawat walong (8) oras ng trabaho, o pro-rated kung mas maikli ang iyong araw ng trabaho.
Section 5 — Learners, Apprentices, at Handicapped Workers
Under Section 5 of RA 6640, sila ay may karapatang makatanggap ng hindi bababa sa 75% ng adjusted minimum wage. Ang lahat ng apprenticeship at learnership agreements bago ang batas ay awtomatikong na-modify para i-reflect ang bagong rates.
Section 6 — Security Guards, Janitors, at Construction Workers
Ang increase ay borne ng employer ng contractor — yung security agency o janitorial firm mismo. Pero ang principal client ay subsidiarily liable, ibig sabihin, kung hindi makabayad ang contractor, maaaring harapin ng client ang responsibilidad.
Section 8 — Small Retail Business Exemption
Mga retail na negosyo na may 10 o mas kaunting workers ay maaaring mag-apply para sa exemption sa DOLE. Habang hinihintay ang desisyon, hindi muna maaaring mag-file ng reklamo laban sa kanila. Pero kung hindi approved ang exemption, dapat silang magbayad retroactively plus 1% interest per month.
Section 10 — Penalties
Ang sinumang lalabag sa batas ay maaaring harapin ng:
- Fine na hindi hihigit sa ₱25,000, at/o
- Imprisonment mula 1 hanggang 2 taon
Para sa mga korporasyon, ang criminal liability ay nakapatong sa responsible officers — president, CEO, general manager, at iba pa.
What This Means for You
Kung manggagawa ka sa pribadong sektor noong 1987, ibig sabihin nito:
Hindi ka pwedeng i-"skip" ng iyong employer kahit na ang iyong kasalukuyang sahod ay higit sa dati nilang minimum. Basta nasa ₱100/day ka pababa, sakop ka.
Kung ikaw ay bayad sa pakyaw o piecework — tulad ng mga mananahi, mangaahit, o mga nagtatrabaho sa kusina per dish — hindi ibig sabihin nito na pwedeng ibaba ng employer ang iyong effective daily rate sa ibaba ng minimum. Kinakalkula pa rin ang iyong output rate batay sa eight-hour equivalent.
Kung ikaw ay kasambahay o nagtatrabaho sa isang personal na capacity para sa isang tao (tulad ng personal driver o personal secretary sa isang private household), ikaw ay hindi sakop ng Section 2 ng batas na ito. May ibang batas para sa inyo.
Real Filipino Scenario: Ang Manicurista na Bayad sa Komisyon
Maria, 35, ay nagtatrabaho bilang manicurista sa isang nail salon sa Roxas City. Hindi siya binabayaran ng fixed daily rate — ang setup nila ay komisyon basis: siya ay nakakakuha ng 40% ng bawat serbisyong nagagawa niya. Sa isang normal na araw, nakakatanggap siya ng halos ₱60-₱75.
Sabi ng kanyang salon owner: "Hindi mo applicable ang minimum wage. Commission worker ka, hindi daily wage."
Mali ito. Under Section 4 of RA 6640, kahit ang isang manggagawa ay bayad "by result" — kasama ang komisyon at piecework setups — ang kanyang effective daily earnings para sa isang standard eight-hour workday ay hindi dapat bumaba sa applicable statutory minimum wage.
Kung ang minimum wage sa kanyang lugar ay, halimbawa, ₱91/day pagkatapos ng RA 6640 increase, dapat makatanggap si Maria ng hindi bababa sa ₱91 para sa isang buong araw ng trabaho, anuman ang kanyang komisyon setup.
Ano ang dapat gawin ni Maria:
- I-compute ang average daily earnings niya sa nakaraang buwan.
- Kung consistently bumababa sa minimum, makipag-usap sa employer.
- Mag-file ng reklamo sa DOLE Regional Office sa Capiz kung walang aksyon.
- Magtago ng records ng bawat serbisyo at komisyon.
What Most Filipinos Get Wrong
Mali #1: "Wala akong karapatan kasi higit na ako sa minimum wage."
Maling-mali ito kung ang iyong daily rate ay ₱100 pababa. Ang batas ay malinaw: lahat ng nasa ganitong range ay sakop ng ₱10/day increase. Hindi lang ang mga kumikita ng pinaka-mababang minimum.
Mali #2: "Ang pakyaw workers ay hindi covered ng minimum wage."
Hindi totoo. Ang "paid by result" setup ay isang paraan ng pagkalkula ng bayad — hindi isang paraan para iwasan ang minimum wage. Section 4 ng RA 6640 ay partikular na tinukoy ito para hindi gamitin ng mga employer ang pakyaw bilang loophole.
Mali #3: "Ang wage distortion ay problema ng employer, hindi ko problema."
Oo, responsibilidad ng employer ang mag-adjust — pero ikaw ang dapat mag-complain kung hindi nila ito ginagawa. Kung ang bagong hire na walang experience ay kumikita na pareho sa iyo na may 5 taong serbisyo dahil sa mandated increase, may karapatan kang humingi ng adjustment sa NLRC.
Mali #4: "Ang security agency ay siyang magbabayad, hindi ang principal client."
Technically tama — ang primary responsibility ay sa agency. Pero under Section 6, ang principal client ay subsidiarily liable. Kung ang agency ay hindi makapagbayad, maaaring harapin ng kliyente ang responsibilidad. Ito ay importante para sa mga security guards at janitors na ang agency ay nagfa-fail na.
Mali #5: "Kahit anong negosyo ay maaaring mag-claim ng exemption."
Hindi. Ang exemption provision sa Section 8 ay para lamang sa retail businesses na may 10 o mas kaunting empleyado. Hindi ito applicable sa mga manufacturing plant, service companies, o malalaking negosyo.
Real Filipino Scenario: Ang Wage Distortion sa Isang Bodega
Sa isang bodega sa Cagayan de Oro, mayroong dalawang grupo ng workers. Ang mga rank-and-file loaders ay kumikita ng ₱80/day, habang ang mga senior loaders na may 3 taong karanasan ay kumikita ng ₱90/day.
Pagkatapos ng RA 6640, ang lahat ay nakatanggap ng ₱10 increase. Ngayon, ang mga rank-and-file ay kumikita ng ₱90/day — at ang mga senior loaders ay kumikita rin ng ₱90/day.
Ito ay isang classic na wage distortion: nawala na ang ₱10 na pagkakaiba na nagre-reflect ng mas mataas na kasanayan at serbisyo ng mga senior workers.
Under Section 3 of RA 6640, ang employer at mga empleyado ay dapat muna subukang resolbahin ito nang boluntaryo. Kung walang kasunduan, maaaring i-bring ang dispute sa NLRC para sa compulsory arbitration — na dapat tapusin sa loob ng 30 araw.
Ano ang dapat gawin ng mga senior loaders:
- Makipag-usap sa management para humingi ng salary adjustment na nagre-restore ng differentiation.
- Isulat ang request at i-document ang tugon ng employer.
- Kung walang aksyon sa loob ng makatwirang panahon, mag-file ng wage distortion dispute sa NLRC.
- Humingi ng tulong sa DOLE o sa kanilang union kung mayroon.
What to Do if Your Rights Are Violated / Ano ang Gagawin
I-document ang lahat. Kunin ang kopya ng iyong payslips, employment contract, at anumang nakasulat na komunikasyon sa employer. Ito ang iyong ebidensya.
Kausapin muna ang employer. Minsan, hindi alam ng maliit na employer ang batas. Mag-set ng meeting, at isulat ang iyong concern. Bigyan sila ng pagkakataon na ayusin ito.
Makipag-ugnayan sa DOLE. Ang Department of Labor and Employment ay may Regional Offices sa bawat probinsya. Maaari kang mag-file ng reklamo doon. Libre ito.
Para sa wage distortion disputes, pumunta sa NLRC. Ang National Labor Relations Commission ang may jurisdiction sa mga ganitong kaso. Under Section 3, obligado silang mag-decide sa loob ng 30 araw.
Humingi ng legal na tulong. Ang Public Attorney's Office (PAO) ay nagbibigay ng libreng legal na tulong para sa mga manggagawa. Maaari ka ring makipag-ugnayan sa DOLE's Bureau of Working Conditions.
Kung maliit na negosyo ang employer mo, alamin muna kung nag-apply sila ng exemption. Kung hindi, at hindi ka binibigyan ng tamang sahod, maaari kang mag-file ng reklamo.
Related Laws
- Labor Code of the Philippines — Ang pundasyon ng lahat ng labor rights sa Pilipinas
- RA 6727 — Wage Rationalization Act — Ang sumunod na batas pagkatapos ng RA 6640 na nagtatag ng Regional Wage Boards
- RA 10361 — Batas Kasambahay — Para sa mga domestic workers na hindi sakop ng RA 6640
- RA 7277 — Magna Carta for Disabled Persons — Nagtatakda ng 25% wage floor para sa mga PWD workers at proteksyon laban sa wage discrimination
FAQs / Mga Madalas na Tanong
T: Kung kumikita na ako ng higit sa minimum wage, sakop pa rin ba ako ng RA 6640?
A: Oo — kung ang iyong daily rate ay hindi hihigit sa ₱100. Ang batas ay malinaw: lahat ng nagtatrabaho sa pribadong sektor na kumikita ng ₱100/day pababa ay may karapatang makatanggap ng ₱10/day increase. Hindi lang ang mga kumikita ng pinakamababang minimum. Kung higit ka sa ₱100/day, hindi ka na covered ng RA 6640 para sa increase.
T: Ano ang wage distortion at paano ko malalaman kung nangyayari ito sa aming kumpanya?
A: Ang wage distortion ay nangyayari kapag ang mandated wage increase ay nag-level out ng pagkakaiba ng sahod sa pagitan ng mga manggagawa na may iba't ibang kasanayan o serbisyo. Halimbawa: kung ang bagong hire ay kumikita na ng pareho sa iyo na may 5 taon nang karanasan dahil sa mandated increase, iyon ay wage distortion. Kung naranasan mo ito, unang subukan ang boluntaryong resolution sa employer. Kung walang kasunduan, maaari kang mag-file ng wage distortion dispute sa NLRC — na dapat mag-decide sa loob ng 30 araw.
T: Pakyaw worker ako — sakop ba ako ng RA 6640?
A: Oo. Ayon sa Section 4 ng RA 6640, kahit na ikaw ay bayad "by result" — kasama ang komisyon, pakyaw, at piecework setups — ang iyong effective daily earnings para sa isang standard eight-hour workday ay hindi dapat bumaba sa applicable statutory minimum wage. Ang pakyaw setup ay isang paraan ng pagkalkula ng bayad, hindi isang paraan para iwasan ang minimum wage.
T: Maliit na negosyo ang employer ko — pwede ba silang humingi ng exemption?
A: Oo, pero may kondisyon. Ang Section 8 ng RA 6640 ay nagbibigay ng posibilidad ng exemption para sa retail businesses na may 10 o mas kaunting empleyado — ang ibang uri ng negosyo ay hindi pwedeng mag-apply. Habang hinihintay ang desisyon ng DOLE sa exemption application, hindi muna maaaring mag-file ng reklamo laban sa kanila. Pero kung hindi approved ang exemption, dapat silang magbayad retroactively plus 1% interest per month.
T: Bilang security guard, sino ang responsable sa aking wage increase — ang agency o ang principal client?
A: Ang primary responsibility ay sa security agency o janitorial firm — sila ang iyong direct employer. Pero ayon sa Section 6 ng RA 6640, ang principal client ay subsidiarily liable. Ibig sabihin, kung hindi makapagbayad ang agency, maaaring harapin ng kliyente ang responsibilidad. Kung ang iyong agency ay hindi nagbibigay ng tamang sahod, mag-file ng reklamo sa DOLE Regional Office at i-document ang lahat ng kliyente ng iyong agency sa iyong deployment.
Sources / Mga Pinagkunan
Republic Act No. 6640 (December 10, 1987). An Act Providing for an Increase in the Wage of Public or Government Sector Employees on a Daily Wage Basis and in the Statutory Minimum Wage and Salary Rates of Employees and Workers in the Private Sector. The Lawphil Project — Arellano Law Foundation. (archived at)
Department of Labor and Employment (DOLE). Worker's Rights, Wage Complaints, and Regional Offices. https://www.dole.gov.ph
National Labor Relations Commission (NLRC). Wage Distortion Disputes. https://www.nlrc.dole.gov.ph
National Wages and Productivity Commission (NWPC). Wage Orders and Minimum Wage History. https://www.nwpc.dole.gov.ph