Family rights guide · Live-in partners · Articles 147 and 148
Live-in Kami, Hindi Kasal — May Karapatan Ba Ako sa Aming Bahay Kung Maghiwalay Kami?
Si Christian Bautista, 32 taong gulang na BPO team leader sa Mandaluyong, ay nakatira nang tatlong taon sa kanyang live-in partner sa isang condo unit na pinagsamang binayaran nila. Walang kasal — desisyon nila iyon. Ngayon, nagplaplano silang maghiwalay. Ang tanong niya: may karapatan ba siya sa condo kahit hindi kasal? O mapupunta lang sa pangalan ng partner niya dahil kanya ang mas malaking kontribusyon sa monthly amortization?
Ang sagot ng batas ay hindi simple — ngunit may sagot. Ang Articles 147 at 148 ng Family Code ng Pilipinas ay eksklusibong tumutukoy sa mga karapatan ng live-in partners sa ari-arian. Ang tamang sagot para kay Christian ay nakasalalay sa isang kritikal na katanungan: may ibang asawa ba ang isa sa kanila?
Direktang sagot: Oo — may karapatan ka sa ari-ariang pinagsamang pinagbuhusan mo ng pagsisikap at salapi, kahit hindi kayo kasal. Ngunit depende ito sa dalawang sitwasyon: (1) kung parehong walang ibang asawa ang dalawa (Article 147 FC): presumed co-owned equally ang ari-ariang pinagsamang nakuha; (2) kung isa sa inyo ay may asawa pa (Article 148 FC): kailangan mong PATUNAYAN ang iyong aktwal na kontribusyon bago mo maangkin ang bahagi. Hindi lahat ng live-in partners ay may pantay na karapatan — ang iyong sitwasyon ay nagtatakda kung aling article ang magagamit mo.
Dalawang uri ng live-in situation sa ilalim ng batas
Bago mo malaman ang iyong karapatan, kailangan mong malaman kung aling article ang naaangkop sa inyong sitwasyon. Ang Family Code ng Pilipinas ay nagtatakda ng dalawang magkaibang set ng panuntunan para sa mga live-in couples — at malaki ang pagkakaiba ng kanilang mga karapatan.
Ang susi: may legal na hadlang ba sa pag-aasawa ang isa o pareho sa inyo? Ang "legal na hadlang" (impediment) ay ibig sabihin: may kasalukuyang bisa pang kasal ang isa sa inyo sa ibang tao. Kung parehong libre (single, biyudo/biyuda, annulled), walang impediment — kaya Article 147 ang gagamitin. Kung isa sa inyo ay may asawa pa, may impediment — kaya Article 148.
Article 147 — No Legal Impediment
Walang Legal na Hadlang sa Pag-aasawa
Naaangkop kung parehong walang kasalukuyang bisa pang kasal ang live-in partners. Kasama dito: mga single, biyudo/biyuda, at mga taong na-annul ang kasal. Sa ilalim ng Art. 147, presumed co-owned ng pantay ang mga ari-ariang pinagsamang nakuha sa panahon ng cohabitation.
Article 148 — With Legal Impediment
May Legal na Hadlang sa Pag-aasawa
Naaangkop kung isa o pareho sa live-in partners ay may kasalukuyang bisa pang kasal sa ibang tao. Sa ilalim ng Art. 148, co-owned LAMANG ang property kung saan napatunayan ang aktwal na kontribusyon ng dalawa. Walang presumption ng equal ownership.
Legal reference
Presumption of Equal Co-ownership
Ipinapalagay na Pantay na Co-ownership
Under Art. 147: joint acquisitions during cohabitation are PRESUMED co-owned equally, even if one partner contributed more financially. The other partner need not prove specific contribution.
Art. 147 only — both parties free to marry each other
Proof of Actual Contribution Required
Kailangan ng Patunay ng Aktwal na Kontribusyon
Under Art. 148: only property where BOTH parties actually contributed (cash or kind) is co-owned. No presumption. Non-cash contributions (household services) are hard to prove but courts have recognized them in some cases.
Art. 148 only — one or both parties have legal impediment to marry
Wages and Salaries
Sahod at Kita
Under Art. 147: wages and salaries earned during cohabitation are OWNED EQUALLY by both parties, regardless of who earned them. Under Art. 148: wages and salaries belong to the party who earned them.
Applies differently under each article
| Legal Concept | Filipino Term | English Meaning | When This Applies |
|---|---|---|---|
| Presumption of Equal Co-ownership | Ipinapalagay na Pantay na Co-ownership | Under Art. 147: joint acquisitions during cohabitation are PRESUMED co-owned equally, even if one partner contributed more financially. The other partner need not prove specific contribution. | Art. 147 only — both parties free to marry each other |
| Proof of Actual Contribution Required | Kailangan ng Patunay ng Aktwal na Kontribusyon | Under Art. 148: only property where BOTH parties actually contributed (cash or kind) is co-owned. No presumption. Non-cash contributions (household services) are hard to prove but courts have recognized them in some cases. | Art. 148 only — one or both parties have legal impediment to marry |
| Wages and Salaries | Sahod at Kita | Under Art. 147: wages and salaries earned during cohabitation are OWNED EQUALLY by both parties, regardless of who earned them. Under Art. 148: wages and salaries belong to the party who earned them. | Applies differently under each article |
Article 147 — kung parehong walang impedimento
Para sa mga live-in couples na parehong walang ibang asawa, ang Article 147 ng Family Code ay nagbibigay ng pinaka-matibay na proteksyon. Ang seksyong ito ay espesyal na kapaki-pakinabang dahil hindi mo kailangang patunayan ang iyong kontribusyon — ipinapalagay ng batas na co-owned kayo ng pantay.
Sahod at kita: owned equally, kahit sino pa ang kumita
Sa ilalim ng Article 147, ang sahod at kita na kinita ng bawat partner sa panahon ng cohabitation ay itinuturing na pag-aari ng dalawa nang pantay-pantay — anuman ang kontribusyon ng bawat isa. Kung ikaw ay housewife/househusband at ang partner mo ang nagtatrabaho, ang kanyang sahod ay kabilang sa inyong shared property.
Joint acquisitions: presumed co-owned ng 50-50
Ang lahat ng ari-ariang nakuha sa panahon ng cohabitation — bahay, lupa, sasakyan, business — ay presumed co-owned ng pantay, kahit isa lang sa inyo ang nag-sign sa deed of sale o nakalista sa titulo. Ang presumpsyon na ito ay maaaring masalungat sa pamamagitan ng ebidensya, ngunit ang bigat ng patunay ay nasa nagtatalo.
Ang kontribusyon ng pag-aalaga sa tahanan ay kinikilala
Kung ikaw ang nag-aalaga ng tahanan, nagluluto, at nagpapalaki ng mga anak habang ang partner mo ay nagtatrabaho, ang iyong kontribusyon ay kinikilala ng Article 147 bilang katumbas ng kontribusyong pang-pera. Hindi kailangang magbayad ka ng cash para magkaroon ng karapatan sa jointly-acquired property.
Property na exclusive ng isa: nananatiling exclusive
Kung may property ka na nakuha bago ang cohabitation, o na-receive mo bilang regalo o mana sa panahon ng cohabitation, iyan ay nananatiling exclusive property mo. Hindi ito naaangkop sa Art. 147 presumption — ito ay iyong sariling ari-arian.
Christian at ang condo nila sa Mandaluyong
Christian: Kanya ang mas malaking kontribusyon sa monthly amortization — 70% siya, 30% ako. Kanya na ba lahat ng condo?
She contributed more to the monthly amortization — 70% her, 30% me. Does she own all of the condo?
Abogado: Pareho ba kayong single — walang ibang asawa?
Are both of you single — neither of you has another spouse?
Christian: Oo, pareho kaming single.
Yes, both of us are single.
Abogado: Kaya Article 147 ang applicable. Ang condo ay presumed co-owned ng pantay — 50-50 — kahit hindi pantay ang inyong kontribusyon. Ikaw ay may 50% sa condo. Para matalo ang presumpsyon iyon, kailangan ng matibay na ebidensya.
So Article 147 applies. The condo is presumed co-owned equally — 50-50 — even if your contributions were unequal. You have 50% of the condo. To overcome that presumption requires strong evidence.
Article 148 — kung may impedimento ang isa o parehong kasosyo
Kung isa sa inyo ay may asawa pa sa ibang tao, Article 148 ang naaangkop — at mas mahirap dito ang iyong sitwasyon. Walang presumption ng equal ownership. Kailangan mong PATUNAYAN ang iyong aktwal na kontribusyon sa bawat property bago mo maangkin ang bahagi.
Co-owned lamang kung may aktwal na kontribusyon ang dalawa
Sa ilalim ng Art. 148, isang property ay co-owned lamang kung PAREHONG nagkontribusyon ang dalawang partner — kahit pera, kahit trabaho. Kung isa lang ang nagkontribusyon sa property, iyon ay kanya lang. Walang automatic na sharing ng property.
Cash contributions: mas madaling patunayan
Ang mga kontribusyon sa pera ay mas madaling patunayan — mga resibo, bank transfers, checks. Kung nagbayad ka ng bahagi ng purchase price ng bahay o nagbayad ng mortgage installments, panatilihin ang lahat ng rekord. Ito ang iyong pinakamalakas na ebidensya.
Non-cash contributions: mahirap pero possible
Ang mga kontribusyon na hindi pera — pag-aalaga ng tahanan, pagpapalaki ng anak, pag-aayos ng bahay — ay mas mahirap patunayan sa ilalim ng Art. 148. Ngunit may mga kaso ang Supreme Court na nagkikilala ng ganitong kontribusyon. Kailangan ng sworn affidavits ng mga saksi at iba pang corroborating evidence.
Sahod at kita: separate property ng bawat isa
Sa ilalim ng Art. 148, ang sahod at kita ng bawat partner ay kanila-kanilang pag-aari — hindi shared. Ito ang kabaligtaran ng Art. 147 kung saan ang sahod ay shared. Importante ito sa pagkalkula ng iyong bahagi sa shared property.
Ano ang mangyayari sa ari-arian kung mamatay ang live-in partner?
Ito ang pinaka-malungkot ngunit pinaka-kritikal na tanong para sa mga live-in couples. Ang sagot ng batas ay malinaw at maaaring kabigla-bigla: ang live-in partner ay HINDI isang legal na tagapagmana sa ilalim ng intestate succession ng Civil Code.
Ibig sabihin: kung walang testamento, ang bahagi ng namatay na partner sa co-owned property ay mapupunta sa kanilang mga legal heirs — mga anak (kahit illegitimate), mga magulang, o mga kapatid. Hindi sa iyo, kahit ilang taon na kayong nagsasama.
Ang iyong bahagi sa co-owned property ay nananatili sa iyo
Kung co-owned ang property sa ilalim ng Art. 147 o 148, ang IYONG bahagi (hal., 50% sa ilalim ng Art. 147) ay nananatili sa iyo. Hindi ito maaaring kunin ng mga heirs ng namatay na partner. Ang KANILANG bahagi (ang 50% ng namatay) ang mapupunta sa kanilang mga heirs.
Walang testamento = walang mana para sa live-in partner
Ang intestate succession (order ng pagmamana kung walang testamento) sa Pilipinas ay hindi kasama ang live-in partners. Kahit ilang taon na kayong nagsasama, kahit mga anak kayong magkasama, kahit ikaw ang nag-aalaga sa kanya bago mamatay — wala kang karapatang mag-mana nang walang testamento.
Testamento: ang tanging paraan para matiyak ang mana ng live-in partner
Ang notarized na last will and testament ay ang tanging paraan para matiyak na makakatanggap ang iyong live-in partner ng bahagi ng iyong ari-arian pagkamatay mo. Ngunit kahit may testamento, kung mayroon kang compulsory heirs (mga anak na lehitimo), ang kanilang legitime (mandatory na bahagi) ay hindi maaaring bawasan.
Compulsory heirs at ang kanilang legitime
Kung mayroon kang mga anak na lehitimo, ang kanilang legitime ay 1/2 ng estate — hindi ito maaaring ibigay sa live-in partner. Ang natitirang 1/2 (free portion) ay maaaring ibigay sa live-in partner sa pamamagitan ng testamento. Kung walang lehitimong anak, mas malaking bahagi ang maaaring ibigay sa live-in partner.
Mga anak ng live-in partners — ano ang kanilang karapatan?
Ang mga anak na ipinanganak ng live-in couple ay itinuturing na illegitimate sa ilalim ng batas ng Pilipinas — maliban kung ang magulang ay may iba pang legal na katayuan na nagbibigay ng legitimacy. Ngunit kahit illegitimate, mayroon silang mga karapatan na protektado ng batas.
Right to Support
Karapatang Masuportahan
Ang mga illegitimate na anak ay may karapatang matanggap ng suporta (sustento) mula sa PAREHONG magulang — kasama ang pagkain, damit, edukasyon, at medikal na pangangailangan. Ito ay obligasyong legal ng parehong ama at ina, kahit hindi kasal.
Right to Inherit — Reduced Legitime
Karapatang Mag-mana — Mas Maliit na Bahagi
Ang illegitimate na anak ay may karapatang mag-mana mula sa magulang — ngunit ang kanilang legitime (mandatory na bahagi) ay 1/2 ng legitime ng isang legitimate na anak. Halimbawa: kung ang legitimate na anak ay may 1/4 ng estate, ang illegitimate na anak ay may 1/8.
Use of Father's Surname
Paggamit ng Apelyido ng Ama
Sa ilalim ng R.A. 9255, ang illegitimate na anak ay maaaring gumamit ng apelyido ng ama kung ang ama ay nag-acknowledge sa bata — maaaring sa birth certificate, o sa isang separate na Affidavit of Acknowledgment/Admission of Paternity na na-annotate sa birth certificate.
Paano protektahan ang iyong ari-arian bilang live-in partner?
Ang pinakaepektibong proteksyon ay ang maaga — hindi kapag naghihiwalay na o kapag may namatay. Narito ang mga praktikal na hakbang para protektahan ang iyong interes sa ari-arian bilang live-in partner.
Panatilihin ang lahat ng resibo at rekord ng pagbabayad
Bawat bayad sa mortgage, utilities, renta, o purchase price — panatilihin ang resibo, bank statements, at anumang patunay ng pagbabayad. Ito ang iyong pinakamahalaga at pinaka-kongkretong ebidensya ng kontribusyon.
Ilagay ang iyong pangalan sa titulo at mga legal na dokumento
Kung bibiling lupa o bahay bilang couple, ilagay ang parehong pangalan sa deed of sale at sa Transfer Certificate of Title (TCT). Ito ang pinakadirektang paraan ng proteksyon — hindi na kailangan ng karagdagang legal na hakbang para patunayan ang co-ownership.
Mag-execute ng Deed of Co-ownership
Para sa property na nasa pangalan ng isa, maaari kayong mag-execute ng Deed of Co-ownership na nagpapatunay ng inyong kasunduan na co-owned ang property. Ito ay nangangailangan ng notarization at ideally ay nirehistro sa Registry of Deeds.
Gumawa ng testamento kung gusto mong makapag-mana ang iyong partner
Para sa inheritance rights, ang testamento ay hindi optional — ito ay kailangan. Kumonsulta sa isang notaryo publiko o abogado para sa pagga-gawa ng isang legally valid na last will and testament.
Mandatory section
For OFWs / Para sa OFW
Para sa mga OFW na may live-in partner sa Pilipinas — o mga OFW na nagtatrabaho abroad habang may live-in setup dito — narito ang mga espesyal na isyu na kailangang malaman. Ang family law ay nananatiling naaangkop sa iyo kahit nasa ibang bansa ka.
- Ang mga remittance na ipinapadala mo sa iyong live-in partner para sa pagbili o pagbabayad ng property sa Pilipinas ay maaaring magsilbing ebidensya ng iyong kontribusyon sa property — lalo na sa ilalim ng Article 148. Panatilihin ang lahat ng remittance records, Palawan Express receipts, bank transfer confirmations.
- Kung ikaw ang OFW at ang live-in partner mo sa Pilipinas ay namamahala ng inyong property, siguraduhing may dokumentasyon ng iyong kontribusyon — lalo na kung ang property ay nasa pangalan lang ng partner mo. Ilagay ang iyong pangalan sa titulo o gumawa ng Deed of Co-ownership bago lumuwi.
- Kung nagtatrabaho ka abroad at may co-owned property sa Pilipinas kasama ang live-in partner mo, at magpapaalam ka na, ang property dispute ay maaaring ituloy sa Regional Trial Court ng lugar kung nasaan ang property — hindi kailangan ng iyong personal na presensya para ang iyong abogado ay kumatawan sa iyo.
- Para sa mga OFW na may live-in partner na nasa ibang bansa (hal., mag-asawa na OFW kumpara sa kanilang ipinadala na pamilya), ang property na binili sa Pilipinas gamit ang pinagsama-samang kita ay maaaring ituring na co-owned — alamin kung paano mairehistro nang tama ang co-ownership sa Registry of Deeds ng Pilipinas.
- Kung plano mong gumawa ng testamento para matiyak na makapag-mana ang iyong live-in partner, maaari kang gumawa ng testamento sa ibang bansa — ngunit kailangan itong naaangkop sa formalidades ng Pilipinas o ng lugar kung saan ginawa (ang Civil Code ng Pilipinas ay nagpapahintulot ng ilang foreign wills na maging valid dito). Kumonsulta sa pinakamalapit na Philippine Consulate.
Real Filipino scenario
Christian Bautista, BPO team leader
Si Christian Bautista, 32 taong gulang na BPO team leader sa Mandaluyong, ay nakatira nang tatlong taon sa kanyang live-in partner sa isang condo unit na pinagsamang binayaran nila. Walang kasal — desisyon nila iyon. Ang partner niya ay nagbabayad ng 70% ng monthly amortization; si Christian ay nagbabayad ng 30% at nag-aalaga ng lahat ng household expenses at childcare para sa kanilang isang anak. Ang titulo ng condo ay nasa pangalan lang ng partner niya. Ngayon, nagpaalam ang kanyang partner at gusto niyang kunin ang condo para sa sarili niya — 'Kaya kanya, nasa pangalan niya ang titulo.'
What Christian Bautista should do
- Tukuyin kung Article 147 o 148 ang naaangkop sa iyong sitwasyon — depende kung may ibang asawa ang isa sa inyo
- Kolektahin lahat ng resibo, bank statements, at rekord ng iyong kontribusyon sa property
- Kumonsulta sa PAO o sa isang private lawyer tungkol sa iyong specific na sitwasyon
- Kung Art. 147 ang applicable at may dispute na sa property, mag-file ng aksyon para sa partition sa Regional Trial Court
- Kung plano mong protektahan ang iyong partner para sa mana: gumawa ng notarized na testamento kasama ang isang abogado
- Kung bibiling property sa hinaharap: ilagay ang parehong pangalan sa deed of sale at sa TCT agad
What most Filipinos get wrong about this
MythWalang legal rights ang live-in partners sa ari-arian — kailangan muna kaming mag-kasal.
Truth: Hindi totoo. Ang Articles 147 at 148 ng Family Code ay eksklusibong nagbibigay ng karapatan sa mga live-in partners sa ari-ariang pinagsamang pinagal. Ang kasal ay hindi kinakailangan para magkaroon ng karapatan sa property. Ngunit mahalaga: ang lawak ng iyong karapatan ay nakasalalay sa kung ikaw ay nasa ilalim ng Art. 147 o Art. 148 — na depende naman sa kung may impedimento sa pag-aasawa ang isa sa inyo.(Family Code Arts. 147-148)
MythKung ang partner ko ang nagbabayad ng mortgage, kanya ang bahay — wala akong karapatan.
Truth: Sa ilalim ng Article 147, kahit isa lang sa inyong dalawa ang nagtatrabaho at nagbabayad ng mortgage, ang bahay ay presumed co-owned ng pantay — basta parehong walang impedimento sa pag-aasawa. Ang kontribusyon sa pag-aalaga ng tahanan, pagluluto, at pag-aaruga ng mga bata ay kinikilala ng batas bilang kontribusyon sa joint acquisition. Hindi lang ang pera ang binibilang.(Family Code Art. 147, par. 2)
MythKapag namatay ang aking live-in partner, automatic na mako-co-own ko ang bahay namin.
Truth: Hindi. Ang live-in partner ay HINDI isang legal na tagapagmana sa ilalim ng intestate succession. Ang iyong bahagi sa co-owned property (sa ilalim ng Art. 147 o 148) ay maiiwan sa iyo — ngunit ang bahagi ng namatay na partner ay mapupunta sa kanilang mga legal heirs (anak, magulang, kapatid), HINDI sa iyo. Tanging ang testamento ang makapagbibigay ng bahagi ng namatay sa live-in partner.(Civil Code Arts. 777, 962-1015)
Ano ang gagawin mo para protektahan ang iyong karapatan sa ari-arian
Alamin kung ikaw ay nasa ilalim ng Article 147 o Article 148
Itanong sa iyong sarili: may ibang asawa ba ang isa sa amin? Kung parehong walang ibang asawa (single, biyudo/biyuda, o annulled), Article 147 ang naaangkop — mas matibay ang iyong karapatan. Kung isa sa inyo ay may asawa pa, Article 148 ang naaangkop — kailangan mong magpanatili ng mas maraming dokumentasyon ng iyong kontribusyon.
Kolektahin at panatilihin ang lahat ng ebidensya ng iyong kontribusyon sa property
Huwag magtapon ng mga resibo, bank statements, at receipts ng mga bayad para sa bahay o lupa. Kung ikaw ang nagbabayad ng utilities, mortgage, o renta — panatilihin ang lahat ng rekord. Kung nag-aambag ka ng hindi pang-pera (pag-aalaga ng tahanan, pagpapalaki ng anak), makakuha ng mga affidavit mula sa mga saksi (kapitbahay, kamag-anak) na nagpapatunay ng iyong kontribusyon.
Ilagay ang iyong pangalan sa titulo ng lupa o deed of sale kung possible
Kung bibiling property kayo bilang live-in couple, siguraduhing nakalista ang inyong PAREHONG pangalan sa deed of sale at sa Transfer Certificate of Title (TCT). Ito ang pinakadiretso at pinakamalinaw na paraan para patunayan ang co-ownership — hindi na kailangan ng additional legal proceedings sa hinaharap.
Gumawa ng Cohabitation Agreement o Deed of Co-ownership
Kahit ang Cohabitation Agreement ay hindi pa ganoon ka-common sa Pilipinas, ito ay kapaki-pakinabang bilang ebidensya ng inyong kasunduan at kontribusyon. Maaari rin kayong mag-execute ng Deed of Co-ownership para sa isang specific na property. Kumonsulta sa isang abogado para sa tamang pag-draft ng mga dokumentong ito.
Gumawa ng testamento (last will and testament) kung gusto mong makapag-mana ang iyong partner
Ang pinaka-kritikal na hakbang para sa inheritance rights: walang testamento, walang mana para sa live-in partner. Ang isang notarized last will and testament ay nagbibigay-daan sa iyo na iwanan ang iyong bahagi ng property sa iyong live-in partner. Siguraduhin na ang testamento ay notarized at may tatlong saksi. Kumonsulta sa isang notaryo publiko o abogado.
Kumonsulta sa abogado bago ang anumang legal na aksyon
Kung naghiwalay na kayo at may dispute sa property, huwag gumawa ng anumang aksyon nang walang legal advice. Ang mga kaso ng property division para sa live-in couples ay isisinampang pag-usig sa Regional Trial Court. Ang PAO (Public Attorney's Office) ay nagbibigay ng libre na legal na tulong para sa mga indigent na Pilipino.
Frequently asked questions
May karapatan ba ang live-in partner sa bahay kung maghiwalay?
Oo, pero depende sa sitwasyon. Kung pareho kayong walang ibang asawa (Article 147 FC), ang property na pinagsamang nakuha ay presumed na co-owned ng pantay — kahit hindi kasal. Kung isa sa inyo ay may asawa pa (Article 148 FC), kailangan mong patunayan ang iyong aktwal na kontribusyon sa property bago mo maangkin ang bahagi. Hindi awtomatiko ang equal ownership sa ilalim ng Article 148.
Ano ang Article 147 ng Family Code?
Ang Article 147 ng Family Code ay nag-a-apply sa mga live-in couples na parehong walang legal na hadlang sa pag-aasawa — ibig sabihin, parehong single, biyudo/biyuda, o annulled. Sa ilalim ng Article 147, ang mga ari-ariang pinagsamang nakuha sa panahon ng cohabitation ay itinuturing na co-owned ng pantay (50-50), anuman ang kontribusyon ng bawat isa. Hindi mo kailangang patunayan ang iyong kontribusyon — presumed na ito ng batas.
Ano ang mangyayari sa ari-arian kung mamatay ang aking live-in partner?
Ang live-in partner ay HINDI isang legal na tagapagmana sa ilalim ng intestate succession (walang testamento). Kung walang testamento, ang property ng namatay ay mapupunta sa kanilang mga anak, magulang, o kapatid — hindi sa live-in partner. Ang tanging paraan para matiyak na makakatanggap ang live-in partner: gumawa ng notarized na testamento bago mamatay.
Ano ang pagkakaiba ng Article 147 at Article 148?
Malaking pagkakaiba. Article 147 ay para sa couples na parehong walang legal na hadlang sa pag-aasawa — dito, presumed co-owned ang joint acquisitions. Article 148 ay para sa couples na may legal impediment (hal., isa ay may asawa pa) — dito, co-owned LAMANG ang property na may napatunayang aktwal na kontribusyon. Mas mahirap at mas limitado ang karapatan sa ilalim ng Article 148.
Kailangan ba naming mag-kasal para maprotektahan ang aking karapatan sa aming bahay?
Hindi kailangan ng kasal para magkaroon ng karapatan sa ari-arian — ngunit hindi rin ganoon kadali ang proteksyon para sa live-in partners. Sa ilalim ng Articles 147-148 FC, may karapatan ka sa property, pero kailangan mong magpanatili ng dokumentasyon ng iyong kontribusyon. Para sa mana (inheritance), kailangan ng testamento — ang kasal lamang ang nagbibigay ng awtomatikong karapatang mag-mana.
Sources
- 01.Family Code of the Philippines (Executive Order No. 209, as amended), Art. 147 — Property Regime of Unions Without Marriage (No Impediment, officialgazette.gov.ph)
- 02.Family Code of the Philippines (Executive Order No. 209, as amended), Art. 148 — Property Regime of Unions Without Marriage (With Impediment, officialgazette.gov.ph)
- 03.Civil Code of the Philippines, Arts. 962-1015 — Intestate Succession, officialgazette.gov.ph
- 04.Republic Act No. 9255 — An Act Allowing Illegitimate Children to Use the Surname of Their Father, officialgazette.gov.ph
About the author
Written by Irvin Abarca with research support from Claude AI. Irvin is the founder of BatasKo, based in Cebu City.
Learn more about our team →